ਇਸ ਸਾਲ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਅੱਜ, 14 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ 15 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅੱਜ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਕੈਲੰਡਰ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਆਓ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉਦੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਧਨੁ ਰਾਸ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮਤਭੇਦ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਜ ਅੱਜ, 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 3:13 ਵਜੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਕੁਝ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਰਾਤ 9:19 ਵਜੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਚਰ ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅੱਜ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ: ਉਤਰਾਇਣ ਅਤੇ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜਸ਼ਨ ਅੱਜ ਮਨਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ: ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਥਾਈ ਪੋਂਗਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਿਨ ਅੱਜ, 14 ਜਨਵਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ: ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ 3:13 ਵਜੇ ਤੋਂ 5:45 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੱਲ੍ਹ (15 ਜਨਵਰੀ) ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ?
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਤਿਥੀ (ਤਿਥੀ) ਦਿਨ ਭਰ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕੱਲ੍ਹ, 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਉਦਯ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਇਸ ਸਾਲ, 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਤਿਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਚੌਲ ਖਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ‘ਖਿਚੜੀ’ ਹੈ, ਜੋ ਚੌਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਖਿਚੜੀ ਨਹੀਂ ਖਾ ਸਕਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣਗੇ।
ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ-ਅਧਾਰਤ ਜੋਤਸ਼ੀ ਪੰਡਿਤ ਦਿਵਾਕਰ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਨਹਾਉਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, 15 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਪੰਚਨਾਮੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ 15 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ 14 ਜਨਵਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
