ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ TDS ਕਟੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਬੈਂਕ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ 2025 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਰਮ 15H ਅਤੇ 15G ਨੂੰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਇਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਫਾਰਮ 121 ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਆਮ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਆਜ ਆਮਦਨ ‘ਤੇ TDS ਕਟੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਾਰਮ 15G ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 60 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਫਾਰਮ 15H ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਕਈ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਫਾਰਮ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, “ਫਾਰਮ 121,” ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸਾਰੇ ਯੋਗ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਾਰਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕ ਅਕਸਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਾਰਮ 121 ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨਵੇਂ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੈਕਐਂਡ ਸਿਸਟਮ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਾਗੂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫਾਰਮ ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਛੋਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਯਮ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਾਰਮ 121 ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੂਲ ਛੋਟ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨਵੇਂ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ‘ਤੇ TDS ਨਹੀਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫਾਰਮ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਫਾਰਮੈਟ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਆਮਦਨੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ TDS ਤੋਂ ਛੋਟ ਸਨ, ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬੈਂਕ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (FD) ਜਾਂ ਬਚਤ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਵਿਆਜ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਫਾਰਮ 121 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਫਾਰਮ ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਮਦਨ, ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਰਿਟਰਨ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਲਾਭਅੰਸ਼, ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਲਈ ਵੀ ਵੈਧ ਹੋਵੇਗਾ।
