ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੇ ਛੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੀਤ 3 ਮਿੰਟ ਅਤੇ 10 ਸਕਿੰਟ ਲੰਬਾ ਹੈ।
ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਇਕੱਠੇ ਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਗੀਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਛੇ ਛੰਦ ਵਜਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਗੀਤ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਜਨ ਗਣ ਮਨ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਹੁਣ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਉਣਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਦੰਡਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
