Sunday, February 15, 2026
spot_img

ਕਿਉਂ ਲੈਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਅਵਤਾਰ ?

Must read

ਇਸ ਸਾਲ, ਮਹਾਂਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਹੱਸਮਈ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਰਹੱਸਮਈ ਅਵਤਾਰ ਲਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ 19 ਵੱਡੇ ਅਵਤਾਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਵਤਾਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨ, ਪਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਵਤਾਰ (ਬਲਦ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ, ਮਹਾਂਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਹੱਸਮਈ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਰਹੱਸਮਈ ਅਵਤਾਰ ਲਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ 19 ਵੱਡੇ ਅਵਤਾਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਵਤਾਰ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਸਨ, ਪਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਵਤਾਰ (ਬਲਦ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਕਿਸੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਤੰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਂਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਅਵਤਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਲਦ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।

ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਲਈ ਮੋਹਿਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ। ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮੰਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।

ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਠਹਿਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਦੈਂਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਯੁੱਧ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਬਲਦ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਉਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨ ਲਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।

- Advertisement -spot_img

More articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisement -spot_img

Latest article