ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਾਂਝੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮਝਦਾ ਜਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 80% ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੋਵਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 2% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠੇ ਹਨ। ਕੀ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ? ਕੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹਨ ਜੋ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੇ। ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਈਰਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 3.3 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਚੀਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਨੁਕਤਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 13 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਖਾੜੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ $72 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ $80 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
